Distribütörlük, bayilik ve franchise ilişkileri; bir markanın yeni pazarlara ulaşması ve ticari faaliyetlerini genişletmesi bakımından önemli iş modelleri olmakla birlikte, taraflar arasında uzun süreli ve çok katmanlı hukuki ilişkiler doğurmaktadır. Bu ilişkilerin doğru yapılandırılması; yalnızca sözleşme hükümlerinin hazırlanmasını değil, ticaret hukuku, rekabet hukuku, fikri mülkiyet hukuku ve özellikle uluslararası ilişkiler bakımından milletlerarası özel hukuk kurallarının birlikte değerlendirilmesini gerektirmektedir.
BİRGELEGAL, distribütörlük, bayilik ve franchise ilişkilerinin kuruluşundan sözleşmelerin hazırlanması ve müzakeresine, ilişkinin devamı süresince ortaya çıkan hukuki ihtiyaçlardan sözleşmenin sona ermesi ve uyuşmazlıkların çözümüne kadar uzanan süreçlerde hukuki danışmanlık sunmaktadır.
Bu alan, BİRGELEGAL'in akademik bilgi ile hukuk uygulamasını bir araya getiren çalışma anlayışının özellikle belirginleştiği çalışma alanlarından biridir. Kurucumuz Av. Doç. Dr. Burcu İrge Erdoğan'ın distribütörlük ve franchise sözleşmelerine ilişkin yayımlanmış akademik kitabı ve bu alandaki bilimsel çalışmaları, söz konusu ticari ilişkilerin hukuki niteliği, tarafların hak ve yükümlülükleri ve özellikle yabancılık unsuru taşıyan ilişkilerde ortaya çıkan kanunlar ihtilafı meseleleri bakımından BİRGELEGAL'in çalışmalarının akademik temelini oluşturmaktadır.
Sözleşmelerin Yapılandırılması
Distribütörlük ve franchise ilişkilerinde taraflar arasındaki ticari ilişkinin uzun süreli olması, sözleşmenin yalnızca mevcut koşulları değil, ilişkinin gelecekte karşılaşabileceği değişiklikleri ve uyuşmazlık ihtimallerini de dikkate alarak hazırlanmasını gerekli kılmaktadır.
Bu kapsamda; münhasırlık, bölge ve müşteri sınırlamaları, asgari satın alma yükümlülükleri, fiyatlandırma mekanizmaları, satış hedefleri, fikri mülkiyet haklarının kullanımı, know-how ve gizlilik, rekabet etmeme yükümlülükleri, denetim hakları, sözleşmenin süresi, yenilenmesi ve sona ermesi gibi hususlar tarafların ticari modeli ve ilgili hukuki düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Franchise sistemlerinde ise marka ve işletme modelinin korunması ile franchise alanın hukuki ve ticari konumu arasındaki dengenin doğru kurulması; sistemin sürdürülebilirliği bakımından ayrıca önem taşımaktadır.
Uluslararası Distribütörlük ve Franchise İlişkileri
Distribütörlük ve franchise sözleşmelerinin farklı ülkelerde bulunan taraflar arasında kurulması, ticari ilişkinin beraberinde önemli milletlerarası özel hukuk sorunlarını da getirmesine neden olmaktadır.
Uygulanacak hukukun belirlenmesi, hukuk seçimi, milletlerarası yetki, tahkim şartları, doğrudan uygulanan kurallar ve yabancı mahkeme veya hakem kararlarının etkileri, uluslararası distribütörlük ve franchise ilişkilerinde sözleşmenin kuruluş aşamasından itibaren değerlendirilmesi gereken konular arasındadır.
BİRGELEGAL'in Milletlerarası Özel Hukuk alanındaki akademik uzmanlığı doğrultusunda, sınır ötesi distribütörlük ve franchise ilişkileri yalnızca sözleşme hukuku bakımından değil; ilişkinin farklı hukuk sistemlerinde doğurabileceği sonuçlar dikkate alınarak yapılandırılmaktadır.
Bu yaklaşım özellikle yabancı markaların Türkiye pazarına girişlerinde ve Türk şirketlerinin yurt dışında distribütörlük veya franchise ağları oluşturmasında önem taşımaktadır.
İlişkinin Sona Ermesi ve Uyuşmazlıklar
Uzun süreli distribütörlük, bayilik ve franchise ilişkilerinin sona ermesi; fesih şartları, ihbar süreleri, stokların durumu, fikri mülkiyet haklarının kullanımının sona erdirilmesi, rekabet etmeme yükümlülükleri ve tarafların sözleşme sonrası hak ve yükümlülükleri bakımından önemli uyuşmazlıklar doğurabilmektedir.
BİRGELEGAL, sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin stratejinin belirlenmesinden taraflar arasındaki müzakerelere ve uyuşmazlığın dava veya tahkim yoluyla çözümüne kadar sürecin farklı aşamalarında hukuki destek sunmaktadır.
Bu Alanda Sunduğumuz Hizmetler
- Distribütörlük, bayilik ve franchise sistemlerinin hukuki yapılandırılması,
- Distribütörlük ve franchise sözleşmelerinin hazırlanması, incelenmesi ve müzakeresi,
- Uluslararası distribütörlük ve franchise sözleşmelerinin hazırlanması,
- Yabancı markaların Türkiye'deki dağıtım ve franchise yapılarının oluşturulması,
- Türk markalarının yurt dışındaki distribütörlük ve franchise ağlarına ilişkin hukuki danışmanlık,
- Münhasırlık ve bölgesel sınırlamaların yapılandırılması,
- Rekabet etmeme ve gizlilik yükümlülüklerinin değerlendirilmesi,
- Marka, know-how ve diğer fikri mülkiyet haklarının sözleşmesel korunması,
- Distribütörlük ve franchise ilişkilerinin rekabet hukuku bakımından değerlendirilmesi,
- Uluslararası sözleşmelerde hukuk seçimi, yetki ve tahkim şartlarının hazırlanması,
- Sözleşmelerin yenilenmesi, değiştirilmesi ve sona erdirilmesine ilişkin danışmanlık,
- Fesih ve sözleşme sonrası yükümlülüklerden kaynaklanan uyuşmazlıklar,
- Distribütörlük, bayilik ve franchise uyuşmazlıklarında dava ve tahkim süreçlerinin yürütülmesi,
- Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuk ve milletlerarası yetkiye ilişkin danışmanlık.
BİRGELEGAL, distribütörlük ve franchise ilişkilerini yalnızca bir sözleşme türü olarak değil; markanın, ticari modelin ve uzun vadeli pazar stratejisinin hukuki altyapısını oluşturan bütüncül bir ticari ilişki olarak ele almaktadır.