Uluslararası Aile Hukuku Uyuşmazlıkları
Kişilerin farklı ülkelerde yaşadığı, farklı vatandaşlıklara sahip olduğu veya aile ilişkilerinin birden fazla hukuk düzeniyle bağlantılı hâle geldiği günümüzde, aile hukukundan doğan uyuşmazlıklar giderek daha fazla uluslararası nitelik kazanmaktadır. Evliliğin kurulmasından boşanmaya, velayet ve nafakadan eşler arasındaki mal rejimine kadar pek çok meselede, uyuşmazlığın hangi ülkede görüleceği, hangi ülke hukukunun uygulanacağı ve bir ülkede verilen kararın başka bir ülkede hüküm ve sonuç doğurup doğurmayacağı önem taşımaktadır.
BİRGELEGAL, uluslararası aile hukuku uyuşmazlıklarını aile hukuku ile milletlerarası özel hukukun kesiştiği bütüncül bir alan olarak ele almaktadır. Yabancılık unsuru içeren aile ilişkilerinde yalnızca uyuşmazlığın esasına ilişkin aile hukuku kuralları değil; milletlerarası yetki, uygulanacak hukuk, yabancı hukukun uygulanması, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi ile uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan yükümlülükler birlikte değerlendirilmektedir.
BİRGELEGAL'in bu alandaki yaklaşımının temelinde, kurucumuz Av. Doç. Dr. Burcu İrge Erdoğan'ın Milletlerarası Özel Hukuk alanındaki akademik uzmanlığı ve uygulama deneyimi bulunmaktadır. Uluslararası aile hukukunun farklı alanlarında akademik çalışmalar yürüten İrge Erdoğan'ın özellikle uluslararası çocuk kaçırma ve çocuğun mutad meskeninden hukuka aykırı olarak başka bir ülkeye götürülmesi veya alıkonulması konusundaki akademik çalışmaları, çocukların taraf olduğu sınır ötesi uyuşmazlıklarda milletlerarası özel hukukun koruyucu işlevine ilişkin uzmanlığının önemli bir parçasını oluşturmaktadır.
Uluslararası Boşanma ve Boşanmanın Sonuçları
Uluslararası bağlantılı boşanma uyuşmazlıklarında, yalnızca evliliğin sona erdirilmesi değil; hangi ülke mahkemelerinin yetkili olduğu, hangi hukukun uygulanacağı ve verilen kararın başka bir ülkede nasıl hüküm ve sonuç doğuracağı birlikte değerlendirilmelidir. Eşlerin farklı vatandaşlıklara sahip olması, mutad meskenlerinin farklı ülkelerde bulunması, evliliğin yurt dışında kurulmuş olması veya aileye ait malvarlığının birden fazla ülkeye yayılması, boşanma sürecini milletlerarası özel hukuk bakımından çok boyutlu hâle getirebilmektedir.
BİRGELEGAL; yabancıların Türkiye’de boşanması, Türk vatandaşlarının yabancı ülkelerde yürüttükleri boşanma süreçleri ve eşlerden birinin yabancı olduğu evliliklerin sona erdirilmesi başta olmak üzere, yabancılık unsuru taşıyan aile hukuku uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve temsil hizmeti sunmaktadır. Her somut olayda tarafların vatandaşlıkları, yerleşim ve mutad meskenleri, evliliğin ve malvarlığının bağlantılı olduğu ülkeler dikkate alınarak milletlerarası yetki, uygulanacak hukuk ve kararın sınır ötesi sonuçları birlikte analiz edilmektedir.
Boşanmanın sonuçları da bu değerlendirmenin ayrılmaz bir parçasıdır. Nafaka, velayet, çocukla kişisel ilişki kurulması, eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi ve malvarlığına ilişkin talepler, ilgili uyuşmazlığın birden fazla hukuk sistemiyle bağlantısı dikkate alınarak ele alınmaktadır. Özellikle farklı ülkelerde eş zamanlı veya birbirini takip eden hukuki süreçlerin söz konusu olduğu durumlarda, bir ülkede alınacak kararın diğer ülkedeki dava ve işlemlere etkisi sürecin başlangıcından itibaren değerlendirilmektedir.
Yurt dışında verilmiş boşanma kararlarının Türkiye’de hüküm ve sonuç doğurması bakımından ise kararın niteliğine göre tanıma ve tenfiz yolları ile 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A kapsamında yabancı ülke adlî veya idarî makamlarınca verilen boşanma kararlarının aile kütüğüne tescili imkânları değerlendirilmekte ve gerekli hukuki süreçler yürütülmektedir.
BİRGELEGAL, uluslararası boşanmayı tek bir ülkede yürütülen bir boşanma davası olarak değil; evliliğin sona ermesinden çocuklara, nafakadan malvarlığına ve yabancı kararların diğer ülkelerdeki etkilerine kadar uzanan sınır ötesi hukuki sonuçların bir bütün olarak yönetilmesi gereken bir süreç olarak ele almaktadır.
Uluslararası Çocuk Kaçırma ve Çocukların Korunması
Çocukların taraf olduğu uluslararası aile hukuku uyuşmazlıklarında temel yaklaşım, uyuşmazlığın yetişkin tarafların menfaatlerinin ötesinde çocuğun üstün yararı ve korunması ekseninde değerlendirilmesini gerektirir.
Bir çocuğun mutad meskeninin bulunduğu ülkeden diğer ebeveynin rızası dışında başka bir ülkeye götürülmesi veya bulunduğu ülkede hukuka aykırı şekilde alıkonulması hâlinde, uyuşmazlık özellikle 1980 tarihli Lahey Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Sözleşme kapsamında sınır ötesi ve zaman bakımından hassas bir hukuki sürece dönüşebilmektedir.
BİRGELEGAL, uluslararası çocuk kaçırma uyuşmazlıklarında iade mekanizmasının şartları, mutad meskenin belirlenmesi, velayet hakkının ihlali, iadeye ilişkin istisnalar ve çocuğun üstün yararının değerlendirilmesi dâhil olmak üzere sürecin milletlerarası özel hukuk boyutunu bütüncül biçimde ele almaktadır.
Uluslararası Aile Hukuku Alanında Sunduğumuz Hizmetler
BİRGELEGAL'in bu alandaki başlıca çalışma konuları şunlardır:
- Yabancılık unsuru taşıyan boşanma davaları,
- Uluslararası boşanmalarda milletlerarası yetki ve uygulanacak hukukun belirlenmesi,
- Yabancı ülkelerde gerçekleştirilen boşanmaların Türkiye'deki hukuki sonuçları,
- Yabancı boşanma kararlarının tanınması ve tenfizi,
- Uluslararası nafaka uyuşmazlıkları ve nafaka taleplerinin sınır ötesi sonuçları,
- Velayet ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin uluslararası uyuşmazlıklar,
- Uluslararası çocuk kaçırma ve çocuğun mutad meskenine iadesine ilişkin süreçler,
- 1980 tarihli Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi kapsamındaki başvurular,
- Eşler arasındaki mal rejimi ve mal rejiminin tasfiyesine ilişkin sınır ötesi uyuşmazlıklar,
- Farklı ülkelerde bulunan malvarlığı unsurlarının aile hukuku uyuşmazlıkları bakımından değerlendirilmesi,
- Yabancı aile hukuku kararlarının Türkiye'de tanınması ve tenfizi,
- Yabancı hukukun uygulanmasını gerektiren aile hukuku uyuşmazlıkları,
- Birden fazla ülkeyle bağlantılı aile hukuku uyuşmazlıklarında hukuki stratejinin oluşturulması.
Aile hukukundan doğan sınır ötesi uyuşmazlıkların kişisel, ekonomik ve özellikle çocukların taraf olduğu durumlarda hassas sonuçlar doğurabildiğinin bilinciyle BİRGELEGAL, tarafların ve çocukların menfaatlerini bir bütün olarak gözeten; akademik bilgi, milletlerarası özel hukuk uzmanlığı ve uygulama deneyimini bir araya getiren bir yaklaşım benimsemektedir.