Yurtdışında Yaşayan Türk Vatandaşlarına Türkiye’den Tebligat Nasıl Yapılır? Elektronik Tebligat Mümkün müdür?
Türkiye’de yürütülen bir dava veya hukuki işlemde muhatabın yurtdışında bulunması, tebligatın milletlerarası tebligat kurallarına göre gerçekleştirilmesini gerektirir. Tebligat yapılacak ülke ile Türkiye arasında ikili veya çok taraflı bir milletlerarası sözleşmenin bulunup bulunmaması, uygulanacak usulün belirlenmesinde önem taşır. Türkiye’nin taraf olduğu 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi ile 1965 tarihli Hukuki veya Ticari Konularda Adli ve Gayri Adli Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi bu alandaki temel düzenlemeler arasındadır. Birden fazla sözleşmenin uygulanabildiği durumlarda ise somut olay bakımından daha kolay ve hızlı tebligat imkânı sağlayan yöntemin değerlendirilmesi mümkündür.
Muhatabın Türk vatandaşı olması hâlinde Tebligat Kanunu m. 25/a özel bir imkân sağlamaktadır. Buna göre yurtdışında bulunan Türk vatandaşına tebligat, o yerdeki Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğu aracılığıyla yapılabilir. Bildirimde tebliğin konusu ve hangi makam tarafından çıkarıldığı belirtilir; tebliğin otuz gün içinde yapılmaması hâlinde tebliğin yapılmış sayılacağı hususu da ilgiliye bildirilir. Bununla birlikte uygulamada posta süreçleri, adres değişiklikleri ve muhataba ulaşılamaması gibi nedenlerle milletlerarası tebligatın tamamlanması uzun sürebilmektedir.
Elektronik Tebligat Yönetmeliği uyarınca Türkiye’de belirli kişi ve kurumlar bakımından elektronik tebligat zorunlu hâle gelmiş olsa da yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarına yapılacak tebligat bakımından elektronik tebligat genel ve zorunlu bir yöntem olarak düzenlenmiş değildir.
Burcu İrge Erdoğan, “Milletlerarası Tebligatta Dijitalleşme İçin Bir Adım: Yurtdışında Bulunan Türk Vatandaşlarına Elektronik Tebligat Usulünün Değerlendirilmesi”, Ankara Barosu Dergisi, 2025/1, Cilt 83, Sayı 1, Ocak 2025, ss. 1–37.